Limit waloryzacji a rzeczywisty wzrost kosztów
Przy ocenie klauzuli istotne jest rozróżnienie między mechanizmem uruchamiającym waloryzację a maksymalnym poziomem podwyższenia wynagrodzenia. Sam fakt, że umowa przewiduje waloryzację, nie oznacza jeszcze, że wykonawca odzyska pełny wzrost kosztów. Znaczenie ma wskaźnik, częstotliwość waloryzacji, próg zmiany cen oraz limit końcowy. Przykładem problemu jest sytuacja opisana pod adresem https://doradca-przetargowy.pl/zamawiajacy-ustalil-3-limitu-waloryzacji-przy-skoku-cen-materialow-o-20-wzorzec-wniosku-o-zmiane-swz-i-linia-orzecznicza/), gdy ceny materiałów zwiększają się o 20%, a umowa pozwala podnieść wynagrodzenie najwyżej o 3%. Taka różnica może oznaczać, że duża część wzrostu kosztów pozostaje po stronie wykonawcy.
Niski limit nie jest automatycznie niedopuszczalny. Trzeba sprawdzić, czy przy jego ustalaniu zamawiający uwzględnił charakter świadczenia, przewidywany okres realizacji i podatność kosztów na zmiany rynkowe. Inaczej należy oceniać kontrakt na kilka miesięcy, a inaczej wieloletnią umowę, w której wykonawca musi kupować stal, asfalt, energię lub inne materiały po cenach obowiązujących w kolejnych okresach. Znaczenie ma też to, czy wykonawca może realnie przewidzieć zmianę kosztów w chwili składania oferty. Przy ocenie postanowienia warto sprawdzić:
- Wskaźnik lub sposób obliczania zmiany wynagrodzenia.
- Próg wzrostu albo spadku cen, po którego przekroczeniu działa waloryzacja.
- Maksymalny procent podwyższenia wynagrodzenia w całym okresie obowiązywania umowy.
- Zakres kosztów objętych mechanizmem oraz zasady dokumentowania ich zmiany.
Wykonawca powinien obliczyć wpływ zmiany ceny materiału na cały koszt zamówienia. Wzrost ceny stali o 20% nie musi oznaczać wzrostu całego kontraktu o 20%, jeśli materiał stanowi tylko część kosztów. Z drugiej strony niski limit może być szczególnie dotkliwy, gdy materiały stanowią dużą część wartości świadczenia. Argumentacja powinna opierać się na danych: strukturze kosztów, fakturach, ofertach dostawców, wskaźnikach cen i porównaniu kosztów z oferty z kosztami realizacji.
Co sprawdzić przed złożeniem wniosku o zmianę umowy
Jeżeli limit waloryzacji nie odpowiada skali zmiany cen, wykonawca powinien najpierw przeanalizować całą dokumentację postępowania i umowę. Znaczenie mogą mieć też odpowiedzi zamawiającego na pytania, zmiany specyfikacji i inne postanowienia dotyczące zmiany umowy. Wniosek powinien wskazywać konkretną przyczynę, skalę wpływu na koszty oraz oczekiwany sposób korekty wynagrodzenia. Warto pokazać, jaka część wzrostu kosztów mieści się w limicie, a jaka pozostaje poza nim.
Przed przygotowaniem wniosku warto uporządkować materiał dowodowy w następujący sposób:
- Ustalić ceny i koszty przyjęte w kalkulacji ofertowej.
- Określić faktyczny wzrost cen w okresie realizacji zamówienia.
- Wyliczyć wpływ wzrostu poszczególnych kosztów na wynagrodzenie wykonawcy.
- Porównać wynik z limitem przewidzianym w umowie.
- Wskazać, jaka zmiana wynagrodzenia jest potrzebna do ograniczenia skutków nadzwyczajnego wzrostu kosztów.
Istotne jest również zachowanie proporcji między żądaniem wykonawcy a zakresem rzeczywistej zmiany kosztów. Samo powołanie się na inflację albo ogólny wzrost cen może być niewystarczające. Mocniejszy jest wniosek, który pokazuje konkretny wpływ zmian rynkowych na realizację danego zamówienia i wyjaśnia, dlaczego przyjęty limit nie zapewnia odpowiedniego podziału ryzyka. Problem może też dotyczyć dopuszczalności zmiany umowy na innej podstawie przewidzianej w przepisach lub umowie.
Limit waloryzacji powinien być oceniany w odniesieniu do rzeczywistego ryzyka kosztowego kontraktu. Jeżeli ceny materiałów rosną znacznie szybciej niż zakładano, wykonawca powinien sprawdzić mechanizm waloryzacyjny, sposób obliczeń i rozkład ryzyka. Przy limicie 3% i wzroście kosztów materiałów o 20% sama różnica procentowa nie przesądza jeszcze o wyniku sprawy, ale jest wyraźnym sygnałem do szczegółowej weryfikacji umowy. Dobrze udokumentowane wyliczenia pozwalają precyzyjnie określić problem i przygotować wniosek o zmianę wynagrodzenia.
Napisz komentarz
Komentarze